Wełna – co to jest?


WEŁNA, WEŁNOHOLICY, WSZYSTKO O WEŁNIE / czwartek, Sierpień 22nd, 2019

Czym jest wełna? Jakie wywołuje w Tobie skojarzenia? Czy kiedy słyszysz to słowo, widzisz ciepły koc i skarpety wydziergane przez ukochaną babcię? Może masz ochotę drapać się jak szalona, wyobrażając sobie, że jesteś otulona w żarłoczny wełniany sweter? Czy raczej myśląc o wełnie widzisz wyłożone dziwną włókniną ściany poddasza? A może wydaje Ci się, że wełna to to coś, z czego wykonany jest wiszący na wieszaku w „sieciówce” szalik?

Owce wypasane na podhalańskich łąkach

Zacznijmy więc od podstaw…

W dzisiejszych czasach możemy tanio kupić piękny dzianinowy sweter z warkoczami, komin, czapkę czy rękawiczki, które wyglądają jak wełniane, ale musimy wiedzieć, że nie każda przędza to wełna. Nie każda wydziergana (najczęściej maszynowo) rzecz nas ogrzeje, choć może wyglądać na cieplutką. Może kosztować niewiele, bo włókna są często akrylowe, czyli plastikowe, ale co za tym idzie zmarzniemy wychodząc na mróz, a zapocimy się wchodząc z zimna do jakiegoś pomieszczenia. Prawdziwa wełna nas przed tym uchroni.

Skarpetki z wełny Tatrawool autorstwa Karoliny Adamczyk

 Wełna to naturalne włókno, pozyskane z ostrzyżonej sierści zwierząt – owiec, wielbłądów, lam, kóz, czy królików. Ze względu na swoje cechy, wszędzie tam gdzie była dostępna, wykorzystywana była do produkcji odzieży. Oprócz tego, że cudownie ogrzewa ciało i dom, ma mnóstwo innych właściwości, które ułatwiały człowiekowi egzystencję, leczyły urazy i zapewniały komfort i urodę od wieków.

Rodzaje wełny

Wełnę pozyskuje się głównie z owiec.  Jest mnóstwo odmian tych puchatych zwierzaków, a włókna, pozyskane z różnych gatunków, odznaczają się różnymi cechami. Jedne są miękkie i delikatne, inne sztywne i ostre. Najbardziej znane rasy to merynos, szetland, czy rodzima owca górska. Inne rodzaje wełny to wełna kozia, czyli moher i kaszmir, wełna z wielbłądów, lam – alpaka, oraz z królików – angora.

Owce górskie, merynosy i kozy wypasają się wspólnie pod Tatrami 🙂

Właściwości wełny

  • Wełna ma właściwości termoizolacyjne. W zimie grzeje, a latem nie pozwoli na przegrzanie organizmu, co skutecznie wykorzystujemy nie tylko dziergając sobie ciepłe swetry i koce, ale również okładając ściany domu tym naturalnym włóknem.
  • Wełna doskonale odprowadza wilgoć – ma właściwości higroskopijne, co zapewnia komfort użytkowania przede wszystkim odzieży, w której się nie spocimy, a będzie nam ciepło i sucho. Skarpety z owczej wełny na górską wędrówkę zapewnią komfort i ogrzeją stopy nawet w czasie długich i mroźnych wypraw.
  • Wełna ma właściwości dźwiękochłonne – panele akustyczne z wełny na ścianach, wełniane dywany, narzuty, poduchy, wytłumią i rozproszą dźwięki w pomieszczeniu. 
Panele akustyczne z wełny autorstwa Katarzyny Dietrych (www.dietrych.com)
  • Wełna pochłania promieniowanie – podobnie jak fale dźwiękowe, promieniowanie przeróżnych urządzeń, które posiadamy w naszych domach, rozprasza się, trafiając na przedmioty z wełny. Dobrze mieć wełnę wokół siebie i na sobie jak najczęściej.
  • Wełna to surowiec biodegradowalny, naturalny, ekologiczny. Wykorzystując ją zamiast sztucznych surowców, dbasz nie tylko o siebie, ale również o nasze środowisko.
  • Wełna nie powoduje uczuleń, pomijając nieszczęśników uczulonych konkretnie na owcze włókna. Osoby, które są alergikami i mają uczulenia na wszystko co sztuczne, często mogą korzystać z wełny bez przykrych dolegliwości, których doświadczają mając kontakt z syntetycznymi włóknami.
  • Wełna ma również sporo właściwości zdrowotnych. Od łagodzenia podrażnień skóry (dzięki zawartości lanoliny), poprzez właściwości pobudzające krążenie, aż do leczenia bólu w urazach. Działa przeciwzapalnie, antybakteryjnie i znieczulająco.
Skarpety z wełny nie tylko grzeją, ale również łagodzą bóle nóg.

Co zrobić z wełny?

Tylko od rozpiętości naszej wyobraźni zależy, co może powstać z wełny. Najbardziej standardowe zastosowania, to:

  • Ocieplanie i wygłuszanie budynków
  • Tkaniny i dzianiny
  • Odzież i bielizna szyte lub dziergane (głównie swetry, kamizelki i skarpety)
  • Przędze do robienia na drutach, szydełkowania i tkania
  • Wyposażenie wnętrz – narzuty, poduszki, koce
  • Dywany, chodniki
  • Kilimy, makatki
  • Hobby, filcowanie, haft
  • Dekoracje
  • Leczenie
Tatrawool

Czy wełna gryzie?

Tak, wełna gryzie. Albo raczej łaskota, masuje, pobudza krążenie. Taki urok surowej, naturalnej wełny owczej. Są jednak gatunki wełny, które są niezwykle delikatne, takie jak merino, czy łagodniejsza od zwykłej wełny alpaka.

Możemy również radzić sobie z tym podgryzaniem, ubierając dzianiny z wełny na bliższe skóry warstwy odzieży. Na bieliznę, na koszulę, na bawełniane skarpetki, na kurtkę… Współczesna moda ma wiele rozwiązań. Możemy również próbować zmiękczać włókna wełniane w specjalnych płynach zawierających lanolinę, naturalnie występującą na owczej sierści. Pomaga to odrobinę zmiękczyć ostre włókna.

Ciepły koc z wełny Tatrawool autorstwa Joli Matyjas

Możemy również wykorzystywać wełnę w jak największej ilości w swoim pomieszczeniu. Wełniany dywan, będzie niezwykle miękki pod stopami i na pewno nikogo nie ugryzie. Poduchy, narzuty, makatki i wełniane makramy – to dzieła sztuki, które wpiszą się w każdy współczesny design, również bez przykrych doświadczeń dla wrażliwców.

Plusy i minusy używania wełny?

Do podstawowych minusów wełny, możemy zaliczyć jej podgryzanie i wysoką cenę. Nie każda wełna jednak gryzie i nie każda jest droga. Przędza z wełny naturalnej, a szczególnie ta produkowana w Polsce, kosztuje tyle, co zwykłe, sztuczne włóczki w pasmanteriach. Wełna merino, niezwykle delikatna dla skóry, produkowana jednak z hodowanych głównie w Nowej Zelandii i Australii merynosów, jest droga, ale za to oferuje swoje właściwości termoregulacyjne, bez uciążliwego dla niektórych użytkowników podgryzania i dzięki temu nadaje się również dla dzieci. Natomiast wełna ręcznie farbowana osiąga znacznie wyższe ceny, ponieważ proces jej farbowania wymaga wiele pracy i dotyczy każdego motka z osobna. Nie stosuje się tutaj masowego fabrycznego farbowania przędzy, ale każdy motek farbowany jest przez człowieka, zabierając czas i pochłaniając często wysokie koszty produkcji.

Wełna może również doskwierać osobom na nią uczulonym. Zdarza się to rzadko, ale te osoby, niestety, muszą pogodzić się z włóczkami syntetycznymi.

Plusów możemy odnaleźć znacznie więcej. Warto używać wełny, bo jest piękna, naturalna, biodegradowalna, zdrowa, neutralizuje fale, wycisza pomieszczenia, grzeje, a jednocześnie nie pozwala się spocić, otula oraz zapewnia komfort siedzenia, spania i noszenia, a wszystko zależy, do czego jej użyjemy. Do plusów wełny możemy zaliczyć wszystkie jej właściwości – zobacz wyżej Właściwości wełny.

Jagnięta mają delikatną wełnę.

Jakby położyć na wadze zalety i wady wełny naturalnej, jednym rzutem oka widać co wygrywa. Jeśli kogoś nie zniechęci właściwe dla wełny podgryzanie i jeśli jest skłonny zapłacić odpowiednią cenę za jakość, którą nosi i którą się otacza, to cała gama zalet wełny rozbudzi w nim miłość na resztę życia.

A Ty? Kochasz czy nienawidzisz?

Kosz z wełny Tatrawool

Zostaw komentarz, udostępnij, podziel się ze znajomymi. Dziękuję 🙂
Pozostałe artykuły z serii „Wszystko o wełnie” znajdziesz TUTAJ

2 Replies to “Wełna – co to jest?”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *